عزت نفس چیست ؟

عزت نفس http://rabdollahi.com/self-steam

عزت نفس

اگر بخواهیم یک تعریف کلی از عزت نفس ارائه دهیم :

 عزت نفس در حقیقت یک باور درونی است و تعاریفی که از آن می شود کرد : 

  • من ارزشمندم و دیگری هم ارزشمند و قابل احترام است. (البته فارغ از کاستی هایی که من و دیگری داریم)
  • من انسان کامل و بی نقصی نیستم و در خیلی از مواقع اشتباه خواهم کرد و دیگران هم اشتباهاتی دارند ولی با تمام این اوضاع من ارزشمند هستم و دارای احترام و دیگران هم ارزشمند و قابل احترام.
  • صرف نظر از اینکه چقدر قد دارم و در چه خانواده ای به دنیا آمدم و چقدر ثروت دارم و چه رنگ پوستی دارم و در ادامه صرف نظر از اینکه دیگران چه خصوصیاتی دارند، من و دیگری به عنوان یک انسان، ارزشمند هستیم و همچنین قابل احترام.  

 

شاید بد نباشد که با توجه به توضیحات بالا بررسی کنیم که عزت نفس شامل چه چیزهایی نمی شود !!!

 عزت نفس چی نیست ؟

عزت نفس هیچ ربطی به عوامل بیرونی ندارد

شهرت ، مادیات ، پست و مقام ، ظاهر زیبا ، موقعیت اجتماعی مناسب ، دستاوردهای مالی و …. اینها هیچکدام ربطی به ارزش درونی شخص شما ندارد و باعث بالارفتن و یا پائین رفتن عزت نفس نمی شود یا حتی خوشبختی 

پس در نتیجه کسی نمی تواند عزت نفس ما را به طور مستقیم بالا یا پائین بیاورد

خیلی ها ممکن است که عزت نفس و اعتماد به نفس را اشتباه بگیرند پس لازم می دانم که مقداری از تفاوت های آنها را بیان کنم

 

 تعریفی از اعتماد به نفس و بیان تفاوتهای آن با عزت نفس :

قبل از بیان تفاوت بین این دو باید یک تعریف از اعتماد به نفس داشته باشیم  

اعتماد به نفس یعنی :

من در یک موضوع مهارتی دارم و به واسطه اعتماد به نفسی که دارم، فکر می کنم که می توانم از این مهارت در ابعاد بزرگتر استفاده کنم یا در حیطه های دیگری هم قابل استفاده است.  

مثال اول : من مهارت و تجربه سخنرانی در یک جمع ۲۰ الی ۳۰ رو دارم و حال با خود فکر می کنم که حتماً میتوانم برای ۱۰۰ نفر سخنرانی کنم

مثال دوم : من می توانم برای ۵ نفر برنج بپزم و با کمی تغییر می توانم برای ۵۰ نفر هم این کار را انجام بدم

یا حتماً نمونه هایی مشابه این را شما هم دیده اید یا در خود دیده اید . . . . 

 

تفاوت های عزت نفس و اعتماد به نفس :

اعتماد به نفس بسیار محدودتر از عزت نفس است

اعتماد به نفس مربوط به تفکر در یک موضوع یا توانمندی است ولی عزت نفس شیوه تفکر به خودمان است

اعتماد به نفس مربوط به شناخت یک توانمندی و یا یک مهارت می باشد ولی عزت نفس مربوط به شناخت کلی خودمان است

 

بررسی افرادی که عزت نفس بالا دارند و آنهایی که ندارند 

عزت نفس http://rabdollahi.com/self-steam

عزت نفس بالا و پائین

 

ویژگیهای افراد دارای عزت نفس :

خودشان را همانطور که هستند دوست دارند. ( البته که همیشه به دنبال تغییر و پیشرفت در جهت ارزشهای خود هستند)

نگران قضاوت کردن دیگران نیستند

وقتی چیزی برایشان ارزشمند باشد، خیلی نظرات دیگران در آنها تأثیر نمی گذارد

خودشان را با دیگران مقایسه نمی کنند (فقط مقایسه را برای پیشبرد کارایی خودشان و یا ایده گرفتن استفاده می کنند نه برای حرص خوردن و افسردگی یا احساس های کاذب)

خودشان را انسان ارزشمند و قابل احترامی می دانند

از انتقاد دیگران خیلی ناراحت نمی شوند چرا که می دانند نظر هر شخصی محترم و بر اساس ادراک شخصی خود می باشد

از تعریف  و قدردانی دیگران نسبت به خودشان خجالت نمی کشند

نسبت به افراد با موقعیت اجتماعی بالاتر احساس حقارت نمی کنند

از شکل و قیافه خود راضی هستند چرا که می دانند این چیزی است که تحت کنترل آنها نیست (البته سعی بر این دارند که در بهترین حالت خود باشند)

            دقت کنید که افراد دارای عزت نفس تفکری که نسبت به خودشان دارند برای دیگران هم دارند پس در نتیجه :

دیگران را همانطور که هست دوست دارند (ولی بودن با دیگران را بر اساس اهداف و ارزشهای خود مشخص می کنند ولی از لحاظ انسانی برایشان ارزش و احترام یکسانی قائل هستند )

دیگران را قضاوت نمی کنند و براساس موقعیت اجتماعی و ثروت و قیافه امتیاز دهی نمی کنند

از دیگران انتقاد نمی کنند

از دیگران قدردانی و سپاسگذاری می کنند

نسبت به افراد با موقعیت اجتماعی پائین تر محترمانه رفتار می کنند

 

و خب با این تفاسیر قابل حدس هستش که : افرادی که فاقد عزت نفس کافی هستند چگونه هستند و چه باوری نسبت به خودشان دارند !!

همانطور که گفتیم عزت نفس ما را کسی توانایی بالا و پائین کردن ندارد ولی خیلی از عوامل و افراد تأثیر گذار هستند که در اینجا برخی از آنها را بررسی خواهیم کرد

 

برخی از باورهای فرهنگی رایج 

احترام و ارزش قائل شدن برای خود خیلی کار پسندیده ای نیست

ارزش قائل شدن زیاد برای افراد با موقعیت اجتماعی بالا و ثروتمندان و قدرتمندان توسط رسانه ها و شبکه های اجتماعی

مدل صحبت کردن بزرگترهای خانواده و مدرسه با ما در کوچکی ( بی ارزشی برای ما و تحقیر ما ) 

تربیت والدین : اگه اینکار رو بکنی دوست دارم و اگه اینکار رو نکنی دوست ندارم

 

حالا سوال اینجاست که اگر من عزت نفس پائینی داشته باشم چه کنم ؟!!!

عزت نفس http://rabdollahi.com/self-steam

بالا بردن عزت نفس

 

راهکارهای افزایش عزت نفس :

۱٫     دوست داشتن خود : با خودمان با مهربانی صحبت کنیم، پیام های مثبت را جایگزین پیام های منفی کنیم

۲٫     خود را سرزنش نکنید : تصور کنید که کسی را که بسیار دوست دارید کار اشتباهی مرتکب شده است، آیا سرزنشش می کنید؟ یا او را می بخشید !!! و به او حق می دهید که اشتباه کند پس با خود هم همینکار را انجام دهید. دقت کنید که وقتی اشتباه خود را می پذیرید، می توانید به تغییر کردن فکر کنید

۳٫     ویژگیهای مثبت خودتان را پیدا کنید : البته اگر یادتان باشد گفتیم که عزت نفس ربطی به ویژگیهای مثبت یا منفی ما ندارد ولی وقتی ویژگیهای مثبت خود را پیدا می کند و سعی در بالا بردن توانمندیهایتان می کنید، کم کم شیوه تفکر شما نسبت به خودتان متفاوت خواهد شد

۴٫     به احساس گناه فرصت ندهید : هر وقت که احساس گناه سراغ شما آمد، فقط به آن نگاه کنید و با خود فکر کنید که من هم اشتباه می کنم و رفتار من بهترین لحظه ی خودم بوده است و حتماً می توانم اصلاحش کنم و زین پس بهتر عمل کنم. احساس گناه برای شما کاری انجام نمی دهد، احساس فقط یک آلارم درونی است که شما را مطلع از چیزی می کند ولی لازم نیست که این آلارم را با خود نگهدارید

۵٫     از مقایسه کردن دست بردارید :  هر انسانی شرایط خاص خودش را دارد. با خود فکر کنید که اگر دیگری در موقعیت من بود آنگاه چطور عمل می کرد !!! و نکته بعدی ما همیشه ظاهر خوب دیگران را با باطن خودمان مقایسه می کنیم یعنی معمولاً زشتی ها و نواقص دیگران را نمی بینیم ولی توجه عمده ما به کاستی های خودمان است.

۶٫     پیدا کردن لیست علاقه مندی ها: کمتر انسانی پیدا می شود که حداقل یک لیست ۲۰ تایی از علاقه مندی های خود را در عرض چند دقیقه بنویسد، این لیست را بنویسید و حداقل روزی یکی از آنها را انجام دهید

۷٫     روی یادگیری مهارتهای مورد علاقه خود وقت بگذارید : تا می توانید مهارتهایی که باعث می شود وابستگی و نیازمندی شما را به دیگران و اطرافیتان کمتر کند، فرا بگیرید (پیشنهاد من به شما توانایی حل مشکلات کوچک کامپیوتری  پخت و پز چند غذای ساده صحبت کردن در جمع های کوچک و ….. )

 

 

 

 

 

خوشبختی چیست

مطمئناً هرکسی برداشت و ادراک متفاوتی از کلمه خوشبختی دارد و شاید هم به نوعی صحبت در مورد این مقوله کمی فلسفی باشد

خوشبختی http://rabdollahi.com/happiness

خوشبختی

در این مقاله قصد ندارم که به تعریف کلمه خوشبختی و یا تعاریف کلیشه ای آن بپردازم بلکه قصد دارم تا دلیل رفتارهای روزمره خود را بررسی کنیم و در حین این موضوع به مقوله شادمانی و خوشحالی و خوشبختی و حال خوب و دلایل شکل گیری آنها اشاره ای داشته باشم

به چند مثال توجه کنید:

خیلی از ما انسانها به دنبال پول بیشتر هستیم
بعضی ها به دنبال منزل بزرگتر
قبول شدن در کنکور و رفتن به دانشگاه
برای بعضی ها گرفتن مدرک دکتری
رسیدن به یک موقعیت ورزشی (مثل قهرمان تکواندو یا یک فوتبالیست حرفه ای)
یاد گرفتن یک مهارت (مثل موسیقی– بازیگری– سخنرانی-یک رشته ورزشی- آشپزی)
ازدواج با دختر یا پسر مورد علاقه
ماشین لوکس تر و مدرن تر
عمل زیبایی بینی
کاشتن مو
رسیدن به وزن ایده آل
داشتن های رابطه های جنسی بیشتر و متنوع
مسافرت های لاکچری و هتل های گران قیمت
دیدن مکان های خاص
فتح قلل مرتفع
رسیدن به اهداف ماهانه و سالانه ی خود

در زمان های قدیم پادشاهان به دنبال کشور گشایی و به دست آوردن زمین های بیشتر و یا زن های بیشتر بودند و با گذشت زمان این ارزشها و اهداف مردم هم دستخوش تغییر شده است

سوال تأملی : اگر به این ها نرسیم چه می شود؟ اگر این اهداف را نداشته باشیم چه فرقی در زندگی ما ایجاد می شود ؟

حالا اجازه دهید کمی مثال هایی از جنس دیگر عنوان کنم:

شاید ما به دنبال دین و مذهب باشیم
رسیدن به عرفان (البته هرمعنایی که شما از عرفان در ذهن خود دارید)
چالش های سخت زندگی
کمک های مالی به نیازمندان
خیلی از اوقات هموار کردن یک مسیر برای دیگری
آموزش دادن به افراد بدون چشم داشت

دوباره سوال تأملی : اگر این کارها را انجام ندهیم چه می شود ؟ با انجام دادن این چنین کارهایی چگونه انسانی خواهیم بود که الان نیستیم ؟

کمی پرسش و پاسخ احتمالی :

پست و مقام بالاتر برای چه ؟
خب بعد از این موقعیت احترام بیشتری خواهم داشت

احترام بیشتر !!   که چی بشه ؟
پول بیشتر و درآمد بیشتری هم خواهم داشت

پول بیشتر به چه درد می خوره ؟
رفاه بیشتر، امنیت بالاتر، وسایل بهتر، زندگی مجلل تر، و کلی چیزهایی دیگه

خب بازم که چی بشه !!!!
. . . . . .

چقدر خوب میشد که یک انسانی همیشه در کنار ما بود و دائماً این سوالات را از ما می پرسید

واقعیت اینجاست که وقتی انسان به این روند سوال پرسیدن ادامه بدهد، شاید در نهایت به جواب درستی نرسد.

پس ما همیشه به دنبال چه هستیم؟
واقعاً انسان از دیرباز به دنبال چه بوده است؟

شاید بتوان گفت که تا بوده همین بوده و ما همیشه از صبح تا شب به دنبال یک حس خوب که شاید بتوان اسم آن  سعادت ، خوشبختی، شادمانی و  …. گذاشت، بوده ایم.

لازم می دانم که در اینجا اشاره ای به سیستم انگیزشی انسان داشته باشم در این سیستم اساس شکل گیری یک رفتار و یا انجام یک کار، رسیدن به خواسته های خود فرد است و هر شخصی از خواسته ی مورد نظر خود یک تصویر در ذهنش دارد که معمولاً این تصویر در دنیای مطلوب شخص جای دارد و به تصور خویش (درست یا نادرست) با رسیدن به خواسته اش (یعنی همان تصویر مطلوب)، نیاز و مشکل او نیز برطرف می گردد و لذا احساس بهتری پیدا خواهد کرد ولی نکته حائز اهمیتی که وجود دارد این است که فقط تصاویر دنیای مطلوب باعث ایجاد انگیزش رفتار شخص نمی شود، بلکه تصور احساس در زمان رسیدن به آن تصویر است که انگیزه اصلی را ایجاد می کند

هرچقدر این احساس پررنگ تر و شفاف تر باشد، طبیعتاً شخص انگیزه بیشتری برای انجام آن کار دارد و بدیعی است که این احساسات زیر مجموعه ای از احساسات خشنودی و شادمانی خواهند بود.

خیلی از اوقات فراموش می کنیم ما خواهان هرچیزی که در این دنیا هستیم در واقع به دنبال حس خوب بعد از آن هستیم (البته که ممکن است در انتخاب آن اشتباه کنیم ولی به هرحال اینطور فکر می کنیم و این چنین تصویری را در ذهن خود می پروانیم)

 

خوشبختی http://rabdollahi.com/happiness

دالایی لاما

دالایی لاما رهبر بودائیان تبت :

مهمترین هدف زندگی در پی خوشبختی و شادمانی بودن است.

 

 

 

 

 

راس هریس :

خوشبختی http://rabdollahi.com/happiness

راس هریس

 

 

معنای دیگر شادمانی، زندگی غنی، پربار و معنادار است. یعنی زمانی که براساس ارزشهای خود، خواسته های خود و مسیری که هدف ما است حرکت می کنیم، زندگی ما غنی تر، پربارتر و پرمعنا می شود و حس نشاط و سرزندگی را تجربه می کنیم. این احساسات زودگذر نیستند، بلکه حس عمیق از خوب زندگی کردن را به وجود خواهند آورد.

 

 

 

همه ما از شادبودن لذت می بریم و مشکل اینجاست که شاید چون اهداف و ارزشهای دقیقی برای خود نداریم، خیلی از اوقات فقط از روی اهداف دیگران و ارزشهایی که توسط رسانه ها و شبکه های اجتماعی که هم اکنون (به اصطلاح مُد و روی بورس) می باشد، پیروی می کنیم.

خوشبختی معمولاً به یک احساس اشاره می کند: احساس لذت، خوشحالی و کامروایی، شادبودن

برای رسیدن به یک موقعیت حاضریم که خیلی از اوقات حقوق انسانی دیگران رو زیرپا گذاشته و فراموش کرده ایم که انتخاب این موقعیت برای رسیدن به حس خوشبختی بوده و نه فقط خود آن موقعیت

شاید تکرار این موضوع خالی از لطف نباشد :
ما به دنبال حس خوشبختی و شادمانی و احساسات زیر مجموعه آن هستیم نه به دنبال چیز یا تصویر خاصی

ما به دنبال فقط خود گوشی گران قیمت نیستیم بلکه به دنبال احساسی که از پس آن نصیبمان می شود، هستیم و سوال اینجاست که آیا این گوشی گران قیمت برای من هم لذت بخش خواهد بود !!

صحبت پایانی:

لزومی ندارد چیزهایی که برای دیگران ارزشمند می باشد برای من هم ارزشمند باشد !!!
لزومی ندارد کاری که دیگری می کند و هدفی که دیگری دارد، برای من هم دوست داشتنی و لذت بخش باشد لزوماً هرچیزی که به هردلیلی فعلاً محبوب و ارزشمند است، برای من هم ارزشمند باشد